Około 60–65 roku n.e. (czyli przed zburzeniem Jerozolimy w 70 r.). Zanim Święty Marek zaniósł Ewangelię do Egiptu spisał ją jako pierwszy ze wszystkich czterech ewangelistów
""Pewnego dnia przyszedł do Jana Jezus z Nazaretu w Galilei i przyjął od Jana chrzest
(gr. εβαπτισθη - ebaptisthē, został zanurzony)
w Jordanie. W chwili gdy wychodził z wody, zobaczył otwierające się niebo, oraz Ducha, Który jakby gołąb zstępował na Niego. Odezwał się wtedy z nieba głos: Jesteś moim ukochanym Synem, W Tobie złożyłem Swoje Postanowienia
(gr. ευδοκησα - eudokēsa, mając upodobanie)
Wkrótce też Jezus, prowadzony przez Ducha Świętego, udał się na pustkowie
(gr. πνευμα αυτον εκβαλλει εις την ερημον - pneuma auton ekballei eis tēn erēmon, Duch rzucił Go na pustkowie)
. Czterdzieści dni
(por.Ewang.Mat.4:1-11)
przebywał tam wśród dzikich zwierząt, poddawany przez szatana próbie
(gr. πειραζομενος - peirazomenos, doświadczany; por.1Kor.10:13)
, potem aniołowie usługiwali Mu. Jezus udał się do Galilei i zaczął głosić Dobrą Nowinę, którą przyniósł od
(gr. βασιλειας - basileias, Królestwa)
Boga. Podkreślał, że nadszedł (gr. πεπληρωται - peplērōtai, jest wypełniony) oczekiwany czas
(gr. καιρος - kairos, stosowna pora tj. dogodny okres do jakichś działań, jak np. czas żniw i zbiorów, zapoczątkowany jakimś doniosłym wydarzeniem; por.Ewang.Jan.4:35-36; 2Kor.6:2; Gal.6:8-10)
i Królestwo Boga jest już blisko
(por.Ewang.Łuk.12:31-32; Rzym.14:17-19)
. Odwróćcie się od swych grzechów do Boga
(gr. μετανοειτε - metanoeite, opamiętajcie się i zmieńcie myślenie, a także pokutujcie i nawróćcie się, skruszcie się i porzućcie grzechy/własne drogi)
i uwierzcie w Dobrą Nowinę! Kiedy Jezus przechodził obok Jeziora Galilejskiego, zobaczył dwóch rybaków, Szymona i jego brata Andrzeja, zarzucali właśnie w wodę sieć. Jezus powiedział do nich: Chodźcie za Mną, a ja nauczę was łowić ludzi
(gr. ποιησω υμας γενεσθαι αλιεις ανθρωπων - poiēsō hymas genesthai halieis anthrōpōn, uczynię was byście zostali rybakami ludzi)
. Oni natychmiast porzucili sieci i ruszyli za Nim
(por.Gal.1:15-16)
. Po przejściu paru kroków zobaczył Jakuba, syna Zebedeusza i jego brata Jana, naprawiających sieci w łodzi. Ich także natychmiast zawołał, a oni zostawili w łodzi swego ojca Zebedeusza razem z najętymi robotnikami i poszli za Jezusem."
(Z Życia Jezusa Chrystusa w Ewangelii wg. św. Marka 1:1-20)
"Po szabacie Maria Magdalena, Maria Jakubowa i Salome nakupiły balsamicznych olejków
(gr. αρωματα - arōmata, wonności i pachnideł)
, żeby pójść i namaścić nimi Ciało Jezusa
(por.Ewang.Mk.14:3-9)
. Bardzo też wcześnie, o wschodzie słońca, pierwszego dnia tygodnia, poszły do grobu. Po drodze rozmawiały o tym, jak sobie poradzą z głazem otworu grobowca, zamykającym wejście. Potem podniosły wzrok i zobaczyły, że kamień jest odsunięty, a był on bardzo duży. Wejście do grobu jest otwarte. Kiedy weszły do grobowca, zobaczyły młodzieńca w białej szacie, siedzącego po prawej stronie. Wtedy bardzo się przestraszyły
(gr. εξεθαμβηθησαν - eksethambēthēsan, wpadły w osłupienie i zdumiały się)
. Anioł odezwał się do nich: Nie bójcie się! Szukacie ukrzyżowanego Jezusa z Nazaretu? Nie ma go tutaj, powstał z martwych
(gr. ηγερθη - ēgerthē, został wzbudzony; por.Rzy.6:3-12; 8:10-14)
! Zobaczcie miejsce, gdzie leżało Jego Ciało. Idźcie i oznajmijcie Jego uczniom, oraz Piotrowi. Przybędzie przed wami do Galilei i tam właśnie was spotka, tak jak wam to zapowiedział. Roztrzęsione i przerażone oddaliły się od grobu, a ponieważ się bały, nikomu też nic nie powiedziały. Wszystko to natomiast, co same usłyszały, zwięźle opowiedziały ludziom zebranym wokół Piotra. Po tych wydarzeniach również sam Jezus rozesłał za ich pośrednictwem, na wschód i na zachód, Święte i Niezniszczalne Przesłanie o Wiecznym Zbawieniu. Amen. Wczesnym rankiem pierwszego dnia tygodnia, Zmartwychwstały Jezus ukazał się najpierw Marii Magdalenie, którą kiedyś uwolnił od siedmiu złych duchów
(gr. δαιμονια - daimonia, demonów; por.Ewang.Łuk.8:1-3; 24:1-11; Ewang.Jan.20:11-18)
. Ona to zaniosła tę wiadomość Jego towarzyszom, pogrążonym w smutku i płaczącym. Oni jednak słysząc, że żyje i że Go widziała, nie chcieli wierzyć. Tego samego dnia Jezus ukazał się także dwóm innym uczniom, kiedy zdążali do wsi. Gdy jednak zrozumieli, kim jest, wrócili, i powiedzieli innym, ale im również nie uwierzono. Później Jezus ukazał się samym jedenastu, kiedy przy posiłku siedzieli przy stole. Wypominał im wtedy brak wiary, oraz upór serca
(gr. σκληροκαρδιαν - sklērokardian, zatwardziałość serca, a także duchową nieczułość)
, ponieważ nie uwierzyli świadkom Jego zmartwychwstania. "Powiedział (Jezus) do nich: Wyruszcie na cały świat i przekazujcie Ewangelię
(gr. ευαγγελιον - euangelion, Dobrą Nowinę)
wszystkim bez wyjątku. Kto zaufa
(gr. πιστευσας - pisteusas, który uwierzy)
i ochrzci się
(gr. βαπτισθεις - baptistheis, zanurzy się)
, będzie ocalony (gr. σωθησεται - sōthēsetai, zostanie zbawiony i zostanie uratowany), a kto nie zaufa
(gr. απιστησας - apistēsas, który nie uwierzył)
, otrzyma wyrok skazujący
(gr. κατακριθησεται - katakrithēsetai, zostanie potępiony i zostanie osądzony; por.Ewang.Jan.3:18-20; 12:44-50)
, nawet żmije w swoje ręce brać będą (por.Dz.Ap.28:3-6), albo gdyby się napili trucizny, nic im się nie stanie, Położą też ręce na bezsilnych i oni będą się mieli dobrze. Po rozmowie z nimi Pan Jezus wzniósł się
(gr. ανεληφθη - anelēfthē, został uniesiony)
do nieba i zajął miejsce po prawicy Boga. Oni natomiast wyruszyli i głosili Ewangelię wszędzie
(gr. εκεινοι πανταχου του κυριου συνεργουντος - ekeinoi pantachou tou kyriou synergountos, oni wszędzie z Panem współdziałali i współpracowali)
, a Pan współpracował z nimi (por.Rzym.8:25-30), oraz potwierdzał Słowo towarzyszącymi Mu znakami."
(Z Życia Jezusa Chrystusa w Ewangelii wg. św. Marka 16:1-20 / Tzw. dwa zakończenia Ewangelii dłuższe i krótsze oba są w najstarszych manuskryptach Ewangelii)."
Koptowie – najstarsze wyznanie chrześcijańskie w Egipcie
Koptowie, czyli rdzenni chrześcijanie Egiptu, są uznawani za jedną z najstarszych wspólnot chrześcijańskich na świecie. Według tradycji, Kościół w Aleksandrii został założony przez świętego Marka Ewangelistę około roku 42 n.e. To właśnie w Egipcie powstała pierwsza Szkoła Katechetyczna w Aleksandrii, która w II wieku była jednym z głównych ośrodków teologii chrześcijańskiej.
Według tradycji, św. Marek Ewangelista (uczeń apostoła Piotra) przybył do Aleksandrii w Egipcie około roku 42 n.e., gdzie głosił Ewangelię, nawracał pogan i ustanowił pierwszą wspólnotę chrześcijańską.
Tam też miał ponieść męczeńską śmierć ok. 68 n.e. – został zabity podczas procesji pogańskiej w Aleksandrii.
Jego ciało według tradycji spoczywało w Aleksandrii aż do IX wieku, kiedy kupcy weneccy przenieśli relikwie do Wenecji (Bazylika św. Marka).
Marek (po hebrajsku Jochanan Markos) był uczniem apostoła Piotra – to właśnie Piotr przekazywał mu wspomnienia o życiu Jezusa.
Na podstawie tych relacji Marek spisał swoją Ewangelię – najprawdopodobniej około 60–65 roku n.e. (czyli przed zburzeniem Jerozolimy w 70 r.).
Dlatego większość biblistów uznaje Ewangelię Marka za najstarszą spośród czterech kanonicznych.
Jego styl jest prosty, szybki, dynamiczny – przedstawia Jezusa jako działającego z mocą, a mniej skupia się na długich przemówieniach (jak u Mateusza).
Według badań naukowych (Oxford Research Encyclopaedia, Digital Commons – University of Denver, EBSCO Religion and Philosophy) Kościół Koptyjski w Aleksandrii jest jednym z najstarszych, nieprzerwanie istniejących Kościołów chrześcijańskich. Jego początki sięgają czasów apostolskich, a jego tradycja liturgiczna zachowała wiele elementów języka i duchowości starożytnego Egiptu.
Po Soborze Chalcedońskim w 451 roku Koptowie odłączyli się od Kościoła bizantyjskiego, tworząc Kościół Koptyjski Ortodoksyjny. Pomimo prześladowań w okresach rzymskich, arabskich i osmańskich, Kościół ten przetrwał do dziś, licząc ok. 10–15 milionów wiernych w Egipcie i ponad 20 milionów na świecie.
Liturgia koptyjska, oparta na tekstach św. Bazylego, Cyryla i Grzegorza, odprawiana jest w języku koptyjskim – ostatnim etapie rozwoju języka starożytnego Egiptu. Dzięki Koptom chrześcijaństwo rozprzestrzeniło się w całej Afryce i na Bliskim Wschodzie.
Wnioski:
Koptowie są jedną z najstarszych wspólnot chrześcijańskich, wywodzącą się z tradycji apostolskiej.
Nie są jednak jedynym starożytnym wyznaniem – podobne korzenie mają Kościoły syryjski, ormiański i etiopski.
Ich znaczenie historyczne jest ogromne – Kościół koptyjski był jednym z pierwszych ośrodków teologii i duchowości chrześcijańskiej.
